Nowe obowiązki firm w UE – czym jest EUDR i kogo dotyczy
Import produktów spożywczych, drewna czy kawy jeszcze niedawno kojarzył się głównie z logistyką i dokumentami handlowymi. Dziś coraz większe znaczenie ma także pochodzenie surowców oraz wpływ ich produkcji na środowisko. W tym kontekście coraz częściej pojawia się skrót eudr, który dla wielu przedsiębiorców oznacza nowe wymagania i konieczność zmiany dotychczasowych procedur. W tym artykule wyjaśniam, eudr co to oznacza w praktyce, kogo dotyczy rozporządzenie eudr oraz na co warto zwrócić uwagę przed jego pełnym stosowaniem.
Co oznacza skrót EUDR i dlaczego wprowadzono to rozporządzenie
Skrót EUDR odnosi się do unijnego aktu prawnego dotyczącego przeciwdziałania wylesianiu. Jego pełna nazwa to rozporządzenie w sprawie produktów, które mogą przyczyniać się do niszczenia lasów. Celem tych przepisów jest ograniczenie sytuacji, w których towary sprzedawane na rynku Unii Europejskiej powstają kosztem wycinania terenów leśnych.
Rozporządzenie eudr wprowadza obowiązek sprawdzania pochodzenia określonych surowców. Firmy muszą wykazać, że ich produkty nie przyczyniają się do degradacji środowiska, przy czym odpowiedzialność spoczywa na podmiotach wprowadzających towary na rynek UE.
EUDR wymaga, aby przedsiębiorca potrafił udokumentować miejsce pochodzenia surowca oraz potwierdzić, że jego produkcja nie była związana z wylesianiem po określonej dacie granicznej.
Kogo dotyczy rozporządzenie EUDR w praktyce
Nowe przepisy nie są skierowane wyłącznie do dużych importerów. Obowiązki mogą objąć także mniejsze firmy, które sprowadzają towary z zagranicy albo sprzedają je dalej na terenie Unii Europejskiej. Znaczenie ma to, czy przedsiębiorstwo wprowadza produkt na rynek, czy tylko uczestniczy w jego dystrybucji.
Najczęściej rozporządzenie obejmuje podmioty związane z takimi grupami produktów:
- drewno i wyroby drewniane;
- kawa i kakao;
- soja;
- olej palmowy;
- wołowina;
- kauczuk.
Nawet firma handlowa, która kupuje towar od dostawcy spoza UE, może zostać uznana za podmiot odpowiedzialny za spełnienie wymagań wynikających z EUDR. Więcej przeczytasz tu.
Jakie obowiązki wprowadza EUDR dla przedsiębiorców
Największą zmianą jest konieczność przeprowadzenia tzw. należytej staranności. Oznacza to, że przedsiębiorca powinien zebrać informacje o produkcie, ocenić ryzyko związane z jego pochodzeniem i przechowywać dokumenty potwierdzające zgodność z przepisami.
Procedura ta zwykle obejmuje kilka etapów:
- Zebranie danych o dostawcy oraz miejscu produkcji.
- Sprawdzenie, czy teren nie został wylesiony po dacie wskazanej w przepisach.
- Ocena ryzyka naruszenia regulacji.
- Złożenie oświadczenia potwierdzającego zgodność.
Brak dokumentacji lub nieprawidłowa ocena ryzyka może skutkować zakazem sprzedaży towaru na rynku Unii Europejskiej.
Dlaczego przygotowanie do EUDR wymaga czasu
Wiele firm działa w oparciu o wieloletnie relacje z dostawcami i nie zawsze posiada szczegółowe informacje o miejscu pochodzenia surowców. Nowe przepisy wymagają dokładniejszych danych, co oznacza konieczność kontaktu z producentami, pośrednikami i importerami.
Problemy pojawiają się szczególnie wtedy, gdy łańcuch dostaw jest długi. Każdy dodatkowy pośrednik utrudnia uzyskanie pełnej dokumentacji, a brak jednego elementu może uniemożliwić wprowadzenie towaru do obrotu.
| Sytuacja | Możliwe utrudnienie | Co warto sprawdzić |
|---|---|---|
| dostawca spoza UE | brak danych o plantacji lub gospodarstwie | dokładną lokalizację produkcji |
| wielu pośredników | niepełna dokumentacja | ciągłość informacji o pochodzeniu |
| nowy produkt | brak wcześniejszych procedur | wymagania dla danej kategorii |
Jak przygotować firmę do nowych przepisów
Wdrożenie wymagań wynikających z EUDR nie polega na jednorazowym zebraniu dokumentów. W wielu przypadkach trzeba zmienić sposób pracy działu zakupów, logistyki i kontroli jakości. Przydaje się też ustalenie jasnych zasad współpracy z dostawcami.
W pierwszej kolejności warto uporządkować podstawowe informacje:
- lista produktów objętych regulacją;
- dane o dostawcach;
- informacje o kraju i miejscu produkcji;
- dokumenty potwierdzające zgodność.
Im wcześniej firma zacznie zbierać dane o pochodzeniu towarów, tym łatwiej będzie dostosować się do wymagań rozporządzenia.
Dlaczego EUDR może zmienić sposób handlu w UE
Nowe przepisy wpływają nie tylko na importerów, ale na cały łańcuch dostaw. Dostawcy spoza Europy muszą przygotować bardziej szczegółową dokumentację, a firmy w UE częściej sprawdzają swoich partnerów handlowych. Z czasem może to doprowadzić do zmiany kierunków importu lub ograniczenia współpracy z producentami, którzy nie potrafią potwierdzić pochodzenia surowców.
Rozporządzenie eudr pokazuje, że handel coraz częściej łączy się z odpowiedzialnością za środowisko. Dla jednych firm oznacza to dodatkowe obowiązki, dla innych szansę na uporządkowanie procesów i większą przejrzystość w łańcuchu dostaw. Warto śledzić zmiany przepisów i stopniowo przygotowywać swoją działalność, bo wymagania będą egzekwowane w coraz większym zakresie.
